قیمت نفت خام برنت برای ششمین جلسه معاملاتی متوالی کاهش یافت و مجموع افت آن در این دوره از ۹ درصد فراتر رفت؛ روندی که طولانیترین زنجیره کاهش قیمت نفت در بیش از یک سال گذشته محسوب میشود. کاهش نگرانیها درباره اختلال عرضه در خاورمیانه، ازسرگیری تدریجی فعالیت خط لوله راهبردی عربستان و افزایش امیدها به ادامه گفتوگوهای آمریکا و ایران از عوامل اصلی فشار بر بازار نفت هستند.
به گزارش پایگاه خبری تجریش ؛ نوسانات شدید قیمت نفت طی هفته های اخیر و از طرفی اتفاقات ژتوپولتیکی و زمستان پیش رو باعث شده تا تمامی تحلیلگران اقتصادی و انرژی چشم به بازار نفت بدوزند در این مقاله با استفاده از منابع تحلیل عمده به ویژه فایننشیال تایمز ، بلومبرگ و رویترز سعی داریم تا نگاه جامعی به این مسئله داشته باشیم و در انتها نیز تحلیل پایگاه رو عنوان نموده ایم .
برنت به محدوده ۹۸ تا ۹۹ دلار رسید
برنت در معاملات روز چهارشنبه به محدوده ۹۸ دلار در هر بشکه نزدیک شد و سپس حوالی ۹۹ دلار معامله شد. نفت خام آمریکا، وستتگزاس اینترمدیت (WTI)، نیز با افت بیش از یک درصدی به زیر ۹۰ دلار رسید.
این کاهش ششجلسهای، بیش از ۹ درصد از ارزش برنت را کاسته و از نظر طول دوره نزولی، طولانیترین روند مشابه از اوت ۲۰۲۵ تاکنون به شمار میرود.
چرا قیمت نفت کاهش یافت؟
۱. ازسرگیری خط لوله شرق–غرب عربستان
یکی از مهمترین عوامل کاهش نگرانی بازار، خبر ازسرگیری فعالیت خط لوله East-West عربستان است؛ مسیری که نفت مناطق تولیدی شرق این کشور را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند و امکان صادرات بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میسازد.
ظرفیت اسمی این خط لوله حدود ۷ میلیون بشکه در روز است، اگرچه بازگشت فعلی با ظرفیت کامل انجام نشده و بازسازی کامل آن ممکن است چند هفته زمان ببرد.
اهمیت این خط لوله برای بازار جهانی نفت در آن است که بخشی از صادرات عربستان را از مسیر تنگه هرمز دور میکند؛ بنابراین هر مقدار از ظرفیت آن که دوباره فعال شود، نگرانی درباره کمبود عرضه را کاهش میدهد.
۲. افزایش امیدها به گفتوگوهای آمریکا و ایران
بازار نفت همچنین به نشانههای مربوط به ادامه تماسهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران واکنش نشان داده است. گزارشهای جدید از برگزاری گفتوگو و احتمال ادامه تماسها، بخشی از ریسک اختلال بیشتر در عرضه نفت منطقه را از دید معاملهگران کاهش داده است.
با این حال، بازار همچنان نسبت به تحولات منطقه بسیار حساس است و هرگونه تغییر در وضعیت امنیتی مسیرهای صادراتی میتواند جهت قیمتها را تغییر دهد.
۳. کاهش بخشی از نگرانی درباره عرضه جهانی
بازار نفت طی هفتههای گذشته به دلیل اختلال در مسیرهای صادراتی خاورمیانه با نگرانی جدی درباره عرضه مواجه بود. اکنون بازگشت بخشی از ظرفیت انتقال عربستان و نشانههایی از کاهش ریسک اختلال بیشتر، موجب شده بخشی از «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی» از قیمت نفت حذف شود.
چرا نفت هنوز بالاتر از سطوح ابتدای سال معامله میشود؟
با وجود افت بیش از ۹ درصدی اخیر، قیمت نفت همچنان در مقایسه با ابتدای سال در سطح بالایی قرار دارد. علت اصلی این مسئله آن است که بازار هنوز با ریسکهای قابلتوجهی در زمینه حملونقل دریایی، تنگه هرمز و زیرساختهای انرژی منطقه مواجه است.
به همین دلیل، کاهش اخیر را نمیتوان بهتنهایی نشانه بازگشت کامل بازار نفت به شرایط عادی دانست؛ بلکه بخشی از افزایش شدید قیمتهای قبلی در حال تعدیل است.
آیا نفت دوباره به بالای ۱۰۰ دلار برمیگردد؟
مسیر آینده قیمت نفت تا حد زیادی به دو متغیر وابسته است:
نخست، سرعت بازگشت ظرفیت صادراتی عربستان و وضعیت تنگه هرمز؛ و دوم، روند تحولات دیپلماتیک میان آمریکا و ایران.
در صورت ادامه کاهش ریسک اختلال عرضه و بازگشت تدریجی جریان نفت، فشار نزولی بر قیمتها میتواند ادامه پیدا کند. در مقابل، هرگونه اختلال جدید در زیرساختهای انرژی یا حملونقل نفت در منطقه میتواند دوباره ریسک کمبود عرضه را افزایش دهد.
بنابراین، بازار نفت در شرایط فعلی بیش از گذشته به اخبار ژئوپلیتیکی و وضعیت زیرساختهای انتقال نفت واکنش نشان میدهد.
تحلیل تجریش | نفت در حال تخلیه «حق بیمه جنگ» است، نه لزوماً ورود به یک روند نزولی پایدار
افت بیش از ۹ درصدی برنت در شش جلسه را میتوان در درجه نخست بهعنوان کاهش بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی قیمت نفت تفسیر کرد. زمانی که بازار احتمال اختلال شدید در عرضه را بالا میبیند، قیمت نفت علاوه بر عوامل بنیادی مانند عرضه و تقاضا، یک «حق بیمه ریسک» نیز در خود دارد. اکنون با ازسرگیری محدود خط لوله شرق–غرب عربستان و افزایش امیدها به ادامه گفتوگوهای آمریکا و ایران، بخشی از این ریسک در حال تخلیه است. با این حال، چون بازگشت خط لوله هنوز کامل نشده و مسیرهای اصلی انتقال نفت منطقه همچنان در معرض ریسک قرار دارند، کاهش قیمت فعلی الزاماً به معنای پایان نوسانات شدید نفت نیست. برای اقتصادهای واردکننده انرژی، ادامه این روند میتواند از فشار هزینههای انرژی و تورم بکاهد؛ در مقابل، برای کشورهای صادرکننده نفت، کاهش پایدار قیمتها میتواند درآمدهای ارزی و بودجهای را تحت فشار قرار دهد.
جمعبندی
بازار نفت در حال حاضر میان کاهش ریسک اختلال عرضه و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه در نوسان است. سقوط ششجلسهای برنت و بازگشت قیمت به محدوده ۹۸ تا ۹۹ دلار نشان میدهد معاملهگران بخشی از نگرانیهای شدید هفتههای گذشته را از قیمتها خارج کردهاند؛ اما وضعیت تنگه هرمز، سرعت بازسازی زیرساختهای عربستان و مسیر مذاکرات آمریکا و ایران همچنان میتواند جهت بازار را تغییر دهد.
منابع: Reuters، Financial Times، Bloomberg و گزارشهای بازار نفت
