یک پردیس عظیم پیشنهادی مراکز داده (دیتاسنتر) در شهرستان پرنس ویلیام در ایالت ویرجینیا، همسایگان محلی را به دو جبهه متخاصم تقسیم کرد. این اختلاف محلی، که سالها ادامه داشت، به الگویی ملی برای بازنگری در آینده چشماندازهای آمریکا تبدیل شد.
به گزارش پایگاه خبری تجریش ؛ مسابقه هوش مصنوعی دیگر فقط به تراشهها و مدلها محدود نیست. این رقابت اکنون بر سر زمین، برق، آب و کسب رضایت عمومی جوامع محلی است. پست حساب اینستاگرام فایننشال تایمز که به تازگی منتشر شده، دقیقاً به همین موضوع اشاره دارد و خوانندگان را به گزارش کامل مجله این روزنامه با عنوان «جنگ داخلی در داده سنتر الی» ارجاع میدهد.
زمینه اختلاف
در شمال ویرجینیا، منطقهای که به «داده سنتر الی» (Data Centre Alley) معروف است، بزرگترین تمرکز مراکز داده جهان شکل گرفته است. این تأسیسات که قلب زیرساختی اینترنت و اکنون هوش مصنوعی را تشکیل میدهند، سالها بدون مخالفت جدی گسترش یافتند. اما پروژه «پرنس ویلیام دیجیتال گیتوی» (Prince William Digital Gateway) نقطه عطفی بود. این طرح که توسط شرکتهای وابسته به سرمایههای خصوصی بزرگ (از جمله QTS وابسته به بلکاستون و Compass Datacenters) پیشنهاد شده بود، قرار بود حدود ۲۱۰۰ جریب (تقریباً دو برابر پارک مرکزی نیویورک) را پوشش دهد و تا ۳۷ ساختمان مرکز داده با تقاضای برق در مقیاس یک شهر ایجاد کند.
پروژه در نزدیکی پارک ملی میدان نبرد ماناسس (Manassas National Battlefield Park) — محل دو نبرد مهم جنگ داخلی آمریکا — قرار داشت. موافقان که شامل مالکان زمین محلی، توسعهدهندگان و اتحادیهها بودند، از سرمایهگذاری چندده میلیارد دلاری، ایجاد هزاران شغل و درآمد مالیاتی چشمگیر دفاع میکردند. مخالفان — شامل فعالان حفظ آثار جنگ داخلی، محیطزیستگرایان، بخشی از مالکان زمین و ساکنان محلی — نگران تخریب چشمانداز تاریخی، آلودگی صوتی و نوری، فشار بر منابع آب و برق، و تبدیل مناطق روستایی به مناطق صنعتی بودند. اختلاف به سطح خیابانها کشیده شد: فریاد در پارکینگها و سوپرمارکتها، پرتاب تخممرغ به خانهها و سالها جدال در تالارهای قدرت شهرستان.
در دسامبر ۲۰۲۳، جلسه هیئت ناظران شهرستان پرنس ویلیام که بیش از ۲۶ ساعت طول کشید، به رأیگیری برای تغییر کاربری زمین انجامید. این جلسه که برخی آن را «نمایش محاکمه» میخواندند، به سندی بنیانگذار از یک نبرد وجودی مدرن آمریکایی تبدیل شد. هیئت در نهایت تغییر کاربری را تصویب کرد، اما این تصمیم با اعتراضات گسترده و شکایتهای حقوقی مواجه شد.
پایان پروژه و پیامدهای گستردهتر
پس از سالها دعوای حقوقی، دادگاههای ویرجینیا به دلیل نقص در اطلاعرسانی عمومی جلسات، مصوبات تغییر کاربری را باطل اعلام کردند. دادگاه تجدیدنظر این رأی را تأیید کرد و در نهایت در ژوئیه ۲۰۲۶، توسعهدهنده اصلی (QTS) درخواست تجدیدنظر خود را پس گرفت و پروژه رسماً مرد. چند روز بعد، هیئت ناظران بهطور یکصدا طرح مشابه دیگری به نام «دالس ساوث» (حدود ۱۹۴۰ جریب) را نیز رد کرد. این دو شکست، بزرگترین پردیسهای پیشنهادی تاریخ شهرستان را از میان برد.
این نبرد محلی اکنون به الگویی ملی تبدیل شده است. جوامع در سراسر آمریکا با گسترش سریع مراکز داده برای پشتیبانی از هوش مصنوعی روبهرو هستند و سوالات مشابهی درباره مصرف عظیم برق و آب، تأثیر بر چشمانداز، و نیاز به رضایت عمومی مطرح میکنند. گزارش فایننشال تایمز تأکید میکند که این اختلافات فراتر از یک پروژه محلی رفته و شرایط یک بازنگری سراسری در نحوه استفاده از زمینهای آمریکا را رقم زده است.
در حالی که تقاضا برای قدرت محاسباتی هوش مصنوعی همچنان در حال انفجار است، تجربه پرنس ویلیام نشان میدهد که جوامع محلی دیگر حاضر نیستند بهسادگی زمین، منابع و آرامش خود را قربانی کنند. این «جنگ داخلی» مدرن بر سر آینده زیرساختهای دیجیتال، هنوز ادامه دارد.
منازعات مشابه در جهان
این نوع درگیریها دیگر محدود به ویرجینیا نیست و به یک موج جهانی تبدیل شده است. جوامع محلی در بسیاری از کشورها دقیقاً با همان استدلالها (مصرف عظیم برق و آب، تأثیر بر چشمانداز، افزایش قبضها، سر و صدا و منافع ناچیز محلی در برابر غولهای فناوری) مقابل پروژههای مراکز داده ایستادهاند.
در ادامه چند نمونه برجسته:
ایرلند
مراکز داده حدود ۲۰ تا ۲۲ درصد کل برق کشور را مصرف میکنند. مقامات اتصال مراکز داده جدید در منطقه دوبلین را محدود کردهاند و اعتراضات گستردهای بر سر افزایش قبض برق خانگی و فشار به شبکه برق شکل گرفته است. گروههای محیطزیستی و محلی بارها پروژهها را به چالش کشیدهاند.
هلند
پروژه عظیم Meta در زووولده (Zeewolde) پس از مخالفت شدید محلی لغو شد. دولت هلند محدودیتهای سختگیرانهای برای مراکز داده hyperscale وضع کرد و فقط اجازه ساخت در دو منطقه مشخص را داد. اعتراضات کشاورزان و ساکنان نقش کلیدی داشت.
شیلی
در سانتیاگو، مخالفان محلی گوگل را مجبور کردند طرح یک مرکز داده را بازبینی کند، چون دادگاه حکم داد که مصرف آب پروژه (میلیاردها لیتر در سال) به درستی ارزیابی نشده و سفرههای آب زیرزمینی تحت فشار شدید هستند.
استرالیا
دولت فدرال مشتاق تبدیل کشور به «پایتخت مراکز داده جهان» است، اما اعتراضات محلی در مناطق مختلف (از جمله سیدنی غربی) رو به افزایش است. مردم نگران مصرف انرژی و زمین هستند.
بریتانیا و اروپا
- در لندن اعتراضاتی علیه تبدیل زمینهای تاریخی (مثل اطراف Truman Brewery در Brick Lane) به مرکز داده شکل گرفته است.
- در بلژیک (Farciennes) گروه Code Rouge علیه پروژه گوگل اقدام کرده است.
- در اتریش، فرانسه، اسپانیا و آلمان نیز اعتراضات محلی و محدودیتهای دولتی علیه گسترش مراکز داده وجود دارد. آمستردام تا سال ۲۰۳۰ ساخت یا گسترش مراکز داده جدید را ممنوع کرده است.
مکزیک و جاهای دیگر
در مکزیک ساکنان نزدیک مراکز داده مایکروسافت از قطع مکرر برق و کمبود آب شکایت کردهاند. در آفریقای جنوبی هم نگرانیهایی درباره فشار بیشتر به شبکه برق ناپایدار مطرح است.
در ایالات متحده هم این موج بسیار گسترده شده: در سهماهه اول ۲۰۲۶ تنها حدود ۱۳۰ میلیارد دلار پروژه مسدود یا به تأخیر افتاده و صدها گروه محلی در دهها ایالت فعال هستند. نظرسنجیها نشان میدهد حدود ۷۰ درصد آمریکاییها مخالف ساخت مرکز داده در نزدیکی محل زندگیشان هستند.
این منازعات نشان میدهد که رقابت هوش مصنوعی دیگر فقط مسئله فنی یا اقتصادی نیست؛ به نبرد بر سر منابع حیاتی (زمین، برق، آب) و رضایت جوامع محلی تبدیل شده است.
